ویبسایت رسمی خانم شفیقه حبیبی – Shafiqa Habibi's Official Website

شفیقه حبیبی یکی از برجسته ترین زنان فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی افغانستان است. وی افتخار خدمت منحیث نطاق رادیو تلویزیون، دیکلماترس، آموزگار نطاقی، فعال مدنی و عضویت شورای عالی صلح را دارد. او در سال ۱۳۲۰ هجری شمسی در افغانستان چشم به جهان گشود

: زندگی شخصی

او در خانواده‌ٔ اهل علم و فرهنگ رشد یافت و از همان کودکی علاقهٔ فراوان به کتاب، شعر، موسیقی و هنر سخنوری نشان داد. آموزش‌های ابتدایی و عالی را در کابل گذراند و به ‌‌زودی در میان نسل جوان به عنوان یک استعداد استثنایی در عرصۀ زبان و بیان شناخته شد.  خانوادهٔ شفیقه حبیبی در اصل از ولایت لوگر افغانستان میباشد، ولی شفیقه حبیبی در کابل بزرگ شد و تحصیلات وی به سویه لسانس از پوهنتون کابل از دانشکده ژورنالیزم میباشد. او با محمود حبیبی ازدواج کرد که در سمت های مختلفی از جمله ریاست سنا، وزارت و ولایت در دوره های شاهی، جمهوری اول، حزب دموکراتیک خلق و دوره‌ٔ ریاست جمهوری داکتر نجیب الله خدمت کرده است

: فعالیت‌های رسانه‌ای و حرفه‌ای

نقطۀ عطف زندگی شفيقه حبيبی، پیوستن به رادیو و تلویزیون ملی افغانستان در دهۀ چهل هجری خورشیدی بود. او به دلیل صدای نافذ، معیاری و بیان شیوای خود به سرعت شهرت ملی یافت و القابی همچون “ام البلاغه”، “بانوی حنجره طلایی” و عنوان “نطاق برگزیدهٔ دری” را به دست آورد. اجراهای او در برنامه‌های ادبی و فرهنگی، نه‌ تنها جنبه هنری داشت، بلکه به عنوان بستری برای آموزش غیررسمی ادبیات و فرهنگ در میان جامعه عمل می‌کرد. او در این عرصه توانست پیوندی میان ادبیات کلاسیک، شعر معاصر و توده‌های مردم ایجاد نماید

: فعالیت‌های اجتماعی و حقوق زن

فراتر از رسانه، شفيقه حبيبی یک فعال اجتماعی پرکار بود. او با تمرکز بر حقوق زنان و عدالت اجتماعی، در مبارزه با خشونت و تبعیض علیه زن و نابرابری نقش اساسی ایفا کرده است.  در دوران مجاهدین وی ریاست انجمن خواهران ژورنالیست تلویزیون ملی و افغان فلم را متقبل گردید. وی همچون فعال حقوق زن برای کسب حقوق مشروع زنان، ساحه فعالیت خود را از رادیو تلویزیون و افغان فلم وسعت داد. هنگامی که طالبان در سال ۱۹۹۶میلادی در افغانستان به قدرت رسیدند، و زنان و دختران از کار و تحصیل محروم شدند، در سال ۱۹۹۹ میلادی وی  به تاسیس موسسه زنانه افغانستان اقدام ورزید که مکاتب خانگی صنایع دستی را پیش می برد. پس از تاسیس این نهاد، وی مجبور به ترک مملکت گردید و به سوی پشاور رفت، ولی وی طی سفر های زمینی متعدد برای پیشبرد امور موسسه اش به کابل سفرهای متعدد مخفی داشت و در این جریان با نشریه های مختلف داخلی و بین المللی مصاحبه هایی را انجام میداد. در مجموع خانم حبیبی ۸ “مکتب صنایع دستی” را در کابل سازماندهی کرد که در آن زنان می‌توانستند صنایع دستی همچون خامک دوزی، خیاطی و مهره دوزی را بیاموزند. این مکاتب از دولت مخفی نگه داشته می‌شدند  

پس از سرنگونی طالبان در سال ۲۰۰۱ میلادی، او برای مدتی کوتاه برای کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان منحیث آمر نشرات کار کرد. متعاقباً او اسم موسسهٔ زنانهٔ افغانستان را به موسسهٔ زنان افغانستان نوین “نوا” تغییر داد و مکاتب سواد آموزی را به برنامه های سواد آموزی و برنامهٔ تعلیمات سریع ارتقا داد. این موسسه نیز کارهای بزرگی در قسمت مبارزه علیه تجاوزات جنسی علیه زنان و اطفال، همچون مستند سازی خشونت و برنامه های آگاهی دهی را اجرا نموده است.

خانم شفیقه حبیبی موسس اولین “اتحادیهٔ زنان ژورنالیست” در تاریخ مطبوعات کشور میباشد و بتاریخ ۸ مارچ ۲۰۰۵ میلادی به این کار مبادرت ورزید. بعد ها این اتحادیه رسماً به انجمن زنان ژورنالیست افغان تغییر نام داد. این انجمن یکی از اعضای موسس فدراسیون ژورنالیستان افغانستان نیز میباشد. این انجمن به نشر ماهنامه زنان ژورنالیست نیز پرداخت. یکی دیگر از مهم‌ترین فعالیت‌های او، مشارکت در تأسیس “فدراسیون ژورنالیستان افغانستان” در سال ۱۳۸۴ هجری شمسی بود. این نهاد توانست ده‌ها زن خبرنگار و فعال رسانه‌ای را گردهم آورد و برای تقویت جایگاه زنان در رسانه نقش مهمی ایفا کند

بعدها، او همچنین عضو هیئت مدیره شبکه زنان افغان شد، جایی که او به همراه دیگر اعضای هیئت مدیره، در حل و فصل پرونده‌های خشونت علیه زنان، دادخواهی برای حقوق زنان و تصمیم‌گیری در مورد فعالیت‌های سازمان‌های حقوق زنان مشارکت داشت

شفيقه حبيبی در سخنرانی‌ها و برنامه‌های اجتماعی، بارها بر اهمیت آموزش دختران تأکید ورزید و صدها دختر افغان را در تدریس نطاقی و شیوه بیان آموزش داد و به ادامه تحصیل و پیگیری رؤیاهایشان تشویق نمود

: نقش در عرصه ملی و بین‌المللی نقش وی برای صلح

خانم حبیبی از سال ۱۳۹۵ هجری شمسی به بعد منحیث عضو هیأت اجراییهٔ شورای عالی صلح کار را شروع کرد و در برگزاری اجماع ملی زنان افغان برای صلح که در آن در مجموع ۱۵ هزار زن از تمام ولایات افغانستان اشتراک کرده بودند، نقش عمده را ایفا نمود. فعالیت‌های شفيقه حبيبي تنها به داخل افغانستان محدود نماند. او در نشست‌ها و جرگه‌های ملی و بین‌المللی همچون مجمع زنان افغان در بروکسل در سال ۲۰۰۱ میلادی حضور یافت و به نمایندگی از زنان افغان، صدای دادخواهی آنان را به گوش جهانیان رسانید. وی به دلیل تلاش‌های مداوم برای آزادی بیان و حقوق بشر، جوایزی از نهادهای داخلی و بین‌المللی، از جمله سازمان ملل متحد، دریافت نمود

: جوایز و تقدیرنامه‌ها

حبیبی به عنوان یک فعال حقوق بشر و یک روشنفکر عمومی شناخته می‌شود. در سال ۲۰۰۲ میلادی، او جایزهٔ شجاعت در ژورنالیزم “آیدا بی. ولز” در نیویارک را از آن خود کرد. همچنین سازمان غیرانتفاعی “وومین ایی نیوز”، حبیبی را به دلیل فعالیت‌هایش به عنوان روزنامه‌ نگار در زمینهٔ حقوق زنان و همچنان سازماندهی سایر روزنامه‌نگاران زن، به عنوان یکی از “۲۱ رهبر در قرن بیست و یک” در سال ۲۰۰۲ میلادی معرفی کرد. در سال ۲۰۰۵ میلادی او در میان هزار زن، نامزد جایزهٔ صلح نوبل قرار گرفت

: دستاوردها و میراث فکری

شفيقه حبيبی با فعالیت‌های رسانه‌ای، اجتماعی و فرهنگی خود، به الگویی برای نسل‌های آینده مبدل شده است. آثار او چه در قالب اجراهای تلویزیونی و رادیویی و چه در سخنرانی‌ها و نوشته‌هایش حامل پیام‌های عدالت‌خواهی، آزادی و آگاهی میباشد. او نمونه‌ٔ بارز از زنی است که با صدای خود، دیوار سکوتِ تحمیل‌شده را شکست و فرهنگ مقاومت را در میان جامعه زنان افغانستان تقویت نمود

: نتیجه‌گیری

زندگی شفيقه حبيبی بازتابی از مبارزه یک زن افغان در برابر نظام‌های سیاسی متغیر و شرایط دشوار اجتماعی است. او نه‌تنها در عرصه رسانه، بلکه در میدان عدالت اجتماعی و دادخواهی برای حقوق زن، نقش ماندگار ایفا کرده است. میراث او امروز به عنوان الگویی الهام‌بخش برای پژوهشگران، فعالان اجتماعی و نسل جوان افغانستان باقی است